Tarih 12 Temmuz 2018, Dolar 4,87 TL. Apple iPhone X model telefonlarına zam yaptı. 64 GB’lık model 6899 TL’den 8599 TL’ye çıktı. Olsun, onların iPhone’u varsa bu yanda Samsung var Vestel var.

Tarih 14 Ağustos 2018, Dolar 6,87 TL. Samsung, kur nedeniyle fiyatlarında güncelleme yaptı. 256 GB’lık Galaxy S9 Plus 5999 TL’den 6499 TL’ye ulaştı.

Apple durur mu? Tarihler 12 Eylül 2018. Apple Türkiye’de yer alan tüm ürünlere (kulaklığından tutun, şarj adaptörüne kadar) %38 zam uygulandı. 2017 model 128 GB Macbook Pro 6299 TL’den 11299 TL’yi gördü. Apple Magic Mouse 2 modeli 399 TL’den 650 TL’ye çıktı.

Bunlara ek olarak Huawei ve Xiaomi de zam yapan markalar arasında. Evet yanlış duymadınız Xiaomi. Hani bir zamanlar amiral gemisi katili Çinli bir marka olarak nitelendirdiğimiz Xiaomi varya o bile artık feci rakamlara ulaştı.

Yukarıdaki örneklerden de anlaşılacağı üzere bu haftaki köşe yazısının konusu dolar kurunun teknolojik ürünler üzerindeki etkisi ve zamlar. Dolar kuru son 4-5 ay pek dalgalı geçti. Markalardan peş peşe zamlar geldi, tüketicinin cebi bir hayli zorlandı. Firmalar dayanabildiği yere kadar dayandılar mı yoksa acımasızlık mı yaptılar? Dolar artınca zamlar pek çabucak yapılıyor fakat kur biraz da olsa düşüş gösterince neden indirim yapılmıyor? Bu yazıda tüm bu soruların cevaplarını bulacaksınız.

Evet, dolar son zamanlarda rekor seviyeleri gördü. Markalar ürünlerine zamları bir bir yağdırdı. Ülkemizde telefon fiyatları çok astronomik rakamlara ulaştı. Üst seviye modeller neredeyse 10 bin barajını aştı. Eskiden psikolojik sınır denen bir sınır vardı. Bu 2013-2014’lü yıllarda 2500-3000 TL idi. 2015-2016’lı yıllarda 3000-4000 TL’yi buldu. 2017 yılında 5000’e alıştık. Fakat iş 2018 yılına gelince psikolojik sınır falan kalmadı. Bir telefon düşünün ki kendi yerel para biriminizle onu 10 bin birime alıyorsunuz. Fakat başka bir ülkede aynı telefon 1 bin birim fiyata sahip. Ya da bunu sadece telefon için düşünmeyelim, araba, bilgisayar, tüm teknolojik ürünler. Burada adaletsiz bir durumun olduğunu anlamak zor değil. İşte parmak basacağımız nokta tam da bu adaletsizlik ve ülkeden ülkeye değişen kurların fiyatlara etkisi…

Amiral Gemisi Telefonların 1 Bin Türk Lirası Olduğunu Düşünün

Evet düşünün bir. iPhone’un son çıkan telefonu 1099 TL. Veya Samsung Note 9’un 256 GB’lık versiyonu 1199 TL. Nasıl olurdu. Herkes bu segmentteki telefonlara erişebilirdi değil mi? Alım gücü çok kolay olurdu. Herkesin elinde bu telefonları görebilirdik. Asgari ücretle çalışan birisi bir aylık maaşının tamamını harcamadan rahatça bu model telefonları alabilirdi değil mi? Düşünmesi bile mükemmel. Evet mükemmel ama olmuyor. Ama olan ülkeler var. Bir çok gelişmiş Avrupa ülkesinde ve Amerika’da sistem böyle. iPhone XS Max Amerika satış fiyatı 1199 Dolar. Müthiş bir şey. Ama o telefonun orada 8999 Dolar olduğunu düşünsenize. O zaman ne olurdu? İsyan çıkardı. Hadi isyan çıkmasa bile emin olun o fiyatlara o telefonları kimse almazdı.

Peki Bizde Niye Alıyorlar?

Eğer Amerika’da bir iPhone 8999 Dolar olsaydı evet yanlış duymadınız o halkın hiçbiri o telefonu almazdı. Hem de kendi yerli markaları olmasına rağmen. Ama bizde durum öyle mi? Elin markası olduğu halde gideriz başka yerlerden kısar yine de alırız. İşte durum bu kadar acı. Bizde niye aldıklarını yazmaya gerek yok cevabı belli. Egoistçe yaklaşım, bencilce yaklaşım, telefonu masaya koyarak gösteriş yapmaya çalışan ahmakça düşüncelerin hakim olduğu, hüküm sürdüğü bir atmosfer…

Bu Durumda Marka mı Suçlu?

Kısmi olarak markanın herhangi bir suçu yok. Çünkü markanın bir fiyat politikası ve kâr marjı vardır, bunun üzerine telefon hangi ülkede satılacaksa o ülkenin vergileri üzerine eklenir. Onun da üzerine telefonun satılacağı marketin kâr oranı da koyulur ve son fiyat belirlenir. Burada marka kendi kazanacakı kârdan feragat ederse fiyat düşük tutulabilir. Ama bu dolar kuru karşısında hiçbir marka dayanamadı ve bir bir döküldüler. Zamlar peşi sıra geldi. Hiçbir marka ürününü satılamayacak derecede fazla fiyatlandırmak istemez, bu ticaretin kuralıdır. Koca koca markalar bu kuralı bilmiyorlar mı sanki? Telefonun fiyatı her ülkede aslında dolar bazında aynı. Ama fiyat Türkiye’nin kendi para birimine çevrilince işin rengi değişiyor ve canlar sıkılmaya başlanıyor.

Kur Sakinleşti Fiyatlar Düşer mi?

Evet işin can alıcı noktasına geldik. Dolar düşüşe geçti, indirimler ne zaman diyor çoğu tüketici. Ama size bir şey söyleyeyim mi? Çoğu marka şu an indirim düşünmüyor hatta fiyat artışı düşünüyor. Nasıl yani dolar düştü yine mi zam gelecek?, Olur mu öyle şey ne biçim iş bu? Dediğinizi duyar gibiyim. Ama durumun izahı şöyle. Dolar düşmesine düşüyor, orada haklısınız. Ama markalar zamlarını doların en yüksek olduğu 6,8 TL seviyesindeyken yapmadılar. Dolar 5,5 TL iken zam düşüncesine gittiler ve doların en yüksek 6 TL’ye çıkma ihtimaline karşı plan yaptılar ve buna göre zam oranı belirlediler. Ama dolar 6,8 TL’yi gördü ve orada zam yapılmadı. Dolar 6,8 iken zam yapıldı evet ama doların 5,5 TL olduğu zaman ki zammın yansımasıydı o kısacası. Anlatabilmişimdir umarım. Uzun lafın kısası markalar dolar bu seviyedeyken indirim düşüncesine gitmeyeceklerdir. Dolar ne zaman 5 ve altını görür o zaman teknolojik ürünlerde indirim görmeye başlarız diye tahmin etmekteyim.

21/10/2018