Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilen yeni düzenleme, engelli bireylerin araç ediniminde önemli değişiklikler getiriyor. Özellikle ortopedik engeli bulunan ve sürücü belgesi alamayan vatandaşlar için kapsam genişletilirken, ÖTV muafiyeti şartları da güncellendi. Düzenleme, Cumhurbaşkanı onayının ardından Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girecek.
Yeni Düzenlemenin Kapsamı
%40 ve Üzeri Engelliler İçin Hak Genişlemesi
Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nda yapılan değişiklikle birlikte, engel oranı yüzde 40 ve üzeri olan ortopedik engelliler için önemli bir adım atıldı. Daha önce sürücü belgesi alabilen bireylerle sınırlı olan bazı haklar, artık sürücü belgesi alamayacak durumda olan engellileri de kapsayacak şekilde genişletildi.
Bu kapsamda, söz konusu bireyler belirlenen şartları karşılayan araçları 10 yılda bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV ödemeden satın alabilecek.
Mevcut Uygulama ile Yeni Hakların Birleşimi
Türkiye’de halihazırda yüzde 90 ve üzeri engellilik oranına sahip bireyler, herhangi bir özel tertibat şartı aranmaksızın ÖTV muafiyetinden yararlanabiliyor. Daha düşük oranlarda ise araçta engelliliğe uygun özel donanım bulunması gerekiyor.
Yeni düzenleme, özellikle ortopedik engeli nedeniyle araç kullanamayan ancak ulaşım ihtiyacı devam eden bireyler için önemli bir kolaylık sağlıyor.
ÖTV’siz Araç Alım Şartları
Fiyat Limiti ve Yerli Üretim Kriteri
Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan tebliğe göre, 1 Ocak 2026 itibarıyla ÖTV ve MTV’den muaf olarak satın alınabilecek araçlar için bazı kriterler bulunuyor:
- Araçların toplam bedeli (vergiler dahil) 2 milyon 873 bin 900 TL’yi aşmamalı
- Araçta en az yüzde 40 yerlilik oranı bulunmalı
- Motor silindir hacmi açısından herhangi bir sınırlama uygulanmıyor
Bu şartlar, hem yerli otomotiv üretimini desteklemeyi hem de vergi avantajının belirli bir segmentte kalmasını hedefliyor.
Satış Kısıtlaması ve Süre Şartı
ÖTV muafiyetiyle alınan araçlar, belirli bir süre boyunca satılamıyor. Bu süre dolmadan satış yapılması halinde, ödenmeyen ÖTV tutarı tahsil ediliyor.
Bu nedenle uzmanlar, araç alımı öncesinde uzun vadeli kullanım planının dikkatle yapılması gerektiğine dikkat çekiyor.
Hangi Araçlar Alınabilecek?
Belirlenen fiyat ve yerlilik kriterlerini karşılayan binek otomobiller ÖTV muafiyeti kapsamında değerlendiriliyor. Türkiye’de üretim yapan markaların bazı modelleri bu kapsamda öne çıkarken, ithal araçlar için de yerlilik şartı nedeniyle sınırlı seçenek bulunuyor.
Otomotiv piyasasında bu düzenlemenin, özellikle yerli üretim araçlara olan talebi artırması bekleniyor.
Emeklilere ÖTV’siz Araç İddiaları
Son dönemde kamuoyunda sıkça gündeme gelen “emeklilere ÖTV’siz araç” düzenlemesine ilişkin ise henüz somut bir gelişme bulunmuyor. Konuya dair bir kanun teklifi Meclis’te komisyonda yer alsa da, görüşme takvimi belirlenmiş değil.
Yetkililer, sosyal medyada ve bazı internet sitelerinde yer alan doğrulanmamış bilgilere karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.
Sonuç
Yeni düzenleme, engelli bireylerin ulaşım hakkını genişleten önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Özellikle ortopedik engelliler için getirilen yeni haklar, sosyal devlet anlayışı çerçevesinde dikkat çekiyor. Ancak araç alımında fiyat limiti, yerlilik şartı ve satış kısıtlamaları gibi unsurların da göz önünde bulundurulması gerekiyor.